20 December 2011
Respectvol handelen, emancipatie, discriminatie en christendom populairste onderwerpen burgerschapsonderwijs
De populairste onderwerpen die in het burgerschapsonderwijs aan de orde komen zijn respectvol handelen, emancipatie, discriminatie en christendom. Dit blijkt uit peilingsonderzoek van Cito, uitgevoerd in 2009. De minste aandacht gaat uit naar onderwerpen van economische aard zoals consumentengedrag en budgetbeheer.
In 2006 is burgerschapsonderwijs als wettelijke taak in het onderwijs geïntroduceerd. Dit is het eerste peilingsonderzoek dat uitgevoerd is op het gebied van burgerschapsonderwijs. Het onderzoek zegt dus niets over de veranderingen of ontwikkelingen in aanbod en opbrengst in de loop van de tijd. Wel is duidelijk waaruit het onderwijsaanbod bestaat en welke resultaten in termen van kennis, inzicht en vaardigheden zijn gerealiseerd.
Verschillen tussen leerlingen
Uit het onderzoek blijkt dat jongens en meisjes hetzelfde presteren als het gaat om kennis van burgerschap. Ook is gebleken dat autochtone en allochtone achterstandsleerlingen evenveel kennis hebben van sociaal cultureel burgerschap. Dit omvat onderwerpen als gezin, etnische groepen, geestelijke stromingen, emancipatie, discriminatie en respectvol handelen. Dat is opvallend aangezien autochtone leerlingen op de overige terreinen en niveaus duidelijk beter presteren dan allochtone
leerlingen.
Onderwijsaanbod
Leraren besteden gemiddeld zo’n drie kwartier tot een uur aan burgerschapsonderwijs. Een meerderheid van de docenten geeft zeer veel aandacht aan bepaalde deelcompetenties voor burgerschapsvorming zoals (zelf)vertrouwen en omgaan met meningsverschillen, conflicten en kritiek.
Krant lezen
De meeste leerkrachten gebruiken voor de lessen burgerschapsvorming actuele informatie uit kranten en televisie. Daarnaast maken ze ook veelvuldig gebruik van de leerstof over burgerschap die in de methoden voor geschiedenis en aardrijkskunde is opgenomen. Tot slot blijkt uit het onderzoek dat leerlingen die regelmatig de krant lezen hoger scoren op de kennistoetsen.
Tandje erbij
Volgens de betrokken experts (leerkrachten groep 8, onderwijsbegeleiders, pabo-docenten en leerplanontwikkelaars) is er bij leerlingen nog te weinig burgerschapskennis en mag er wel een tandje bij. Dit geldt voor alle drie terreinen van burgerschapsonderwijs: sociaal-cultureel, politiek en economisch.