Update normen LVS-toetsen Begrijpend lezen, Spelling, Spelling Werkwoorden, Rekenen-Wiskunde en Woordenschat

Het slijten van normen is een bekend fenomeen. Op basis van de vele data die we van scholen ontvingen, controleerden we de normen van de huidige LVS-toetsen Begrijpend lezen, Spelling, Spelling Werkwoorden, Rekenen-Wiskunde en Woordenschat. Daaruit blijkt dat de leerlingen vandaag de dag de toetsen beter maken dan de leerlingen in de normeringsonderzoeken van jaren geleden. Daarom zorgen wij er nu en in de toekomst voor dat de normen bij de LVS-toetsen up-to-date blijven.

Update normen

Waarom heeft Cito de normen van de LVS-toetsen aangepast?

We beseffen en ervaren dat de update van de normen veel teweeg brengt in het onderwijs. Desondanks hebben we deze update doorgevoerd, zodat u een eerlijk en objectief beeld krijgt van de prestaties van uw leerlingen. Ons eigen onderzoek bevestigt namelijk de signalen dat de leerlingen van nu de toetsen veelal beter maken dan de leerlingen in de normeringsonderzoeken van jaren geleden. De nieuwe normen worden dan ook over het geheel genomen als strenger ervaren. Immers in veel gevallen heeft een leerling een hogere score nodig om bijvoorbeeld tot de beste 20% van zijn leeftijdsgenoten te behoren.
Een hoger niveau voor een leerling of school lijkt prettig. Maar naast het feit dat het geen objectief en eerlijk beeld geeft, leidt het op de langere termijn alleen maar tot minder prettige verrassingen zoals tegenvallende scores op de Entreetoets. Bijkomend voordeel van de nieuwe normering is dat deze beter aansluit bij de eisen die de inspectie aan scholen stelt.

Wat betekent de update voor de huidige tweede generatie LVS-toetsen?

  • De omzetting van de ruwe score (aantal goed) naar de vaardigheidsscore blijft gelijk: hetzelfde aantal goed leidt tot dezelfde vaardigheidsscore als voorheen. 
  • De interpretatie van de vaardigheidsscore - hoe scoort de leerling ten opzichte van de normgroep – is wel veranderd. De omzetting van vaardigheidsscores naar de niveaus A t/m E, I t/m V en functioneringsniveaus verandert. Over het algemeen zal een leerling een hogere vaardigheidsscore nodig hebben dan voorheen om bijvoorbeeld tot de groep gemiddeld scorende leerlingen te behoren. 

Hoe komt u aan de nieuwe normen?

  • Via het Computerprogramma LOVS
    In het Computerprogramma LOVS worden de nieuwe normen standaard toegepast op alle toetsresultaten, dus ook op die van voorgaande schooljaren. U kunt er zelf voor kiezen om de oorspronkelijke normen toe te passen. Deze normen gelden dan eveneens voor alle schooljaren, inclusief voor de resultaten in het huidige schooljaar.
  • Downloaden via Cito Portal
    De update van de normen werkt door op alle registratieformulieren behorende bij een toets. Daarom staat een groot aantal documenten op Cito Portal. Afhankelijk van hoe u de toetsresultaten verwerkt, hebt u deze wel of niet nodig. Wilt u weten welke documenten voor u wel of niet van toepassing zijn? Lees dan onder Meer informatie de downloadtips.
  • Via uw leerlingadministratiesysteem
    De Vereniging DOD heeft, na overleg met PO-Raad en Cito, besloten dat de aangesloten leveranciers van leerlingadministratie- en volgsystemen de nieuwe normering van Cito voor 1 mei 2014 (voorkeur PO-Raad) hebben ingebouwd, maar uiterlijk voor 1 augustus 2014. Het advies aan scholen is om op de website van hun leverancier te kijken wanneer deze de nieuwe normering gaat doorvoeren. De leveranciers treffen op de korte termijn geen voorzieningen om naast de nieuwe normen ook oude normen te tonen. 

Hoe legt u de update van de normen uit aan ouders?

De update van de normen is een ingewikkeld verhaal, zeker voor ouders. We hebben een speciale brief voor ouders gemaakt die u kunt gebruiken bij uw uitleg. Deze kunt u vinden op de pagina Voor ouders.

Wat betekent de update voor de functioneringsniveaus?

Door de nieuwe normering van de LVS-toetsen, kunnen ook de functioneringsniveaus van leerling veranderen. Zeker in die gevallen dat het nieuwe landelijke gemiddelde veel hoger ligt dan het oorspronkelijk. Het kan dus zo zijn dat door de nieuwe normering een leerling bijvoorbeeld voor rekenen niet meer functioneringsniveau M5 behaalt, maar E4-M5.

Waarom worden de normen in het Computerprogramma LOVS met terugwerkende kracht toegepast?

Dit hebben we gedaan om misinterpretaties te voorkomen. We hebben overwogen om dat niet te doen, zodat het verschil tussen beide normen meteen duidelijk zou zijn. Maar de weergave van oude en nieuwe normeringslijnen in één grafiek leverde een onoverzichtelijke rapportage op, die tot verkeerde interpretaties zou kunnen leiden. Bijvoorbeeld dat de vaardigheid van een kind achteruit is gegaan, terwijl dat in werkelijkheid niet zo is. Het is in ieder geval niet de bedoeling om in het verleden behaalde resultaten te herwaarderen.
In ons Computerprogramma LOVS kunt u kiezen voor de oude normering. Dat kan handig zijn om ouders uit te leggen wat het verschil is tussen de resultaten met oude en nieuwe normen. Ouders zien dan in het leerlingrapport met de nieuwe normen en datzelfde leerlingrapport met oude normen dat de lijn, en dus de ontwikkeling van hun kind, hetzelfde is gebleven. Andere scholen kiezen er mogelijk voor om voor hun leerlingen uit groep 8 geen nieuwe normen meer toe te passen, bijvoorbeeld vanwege de afspraken die reeds zijn gemaakt voor de verwijzing naar het VO.

Hoe zijn de nieuwe normen tot stand gekomen?

Veel scholen die gebruik maken van ons Computerprogramma LOVS sturen ons tweemaal per jaar geanonimiseerd de toetsscores van hun leerlingen toe via de zogenaamde monitor export. Op basis van deze gegevens onderzochten wij hoe goed de leerlingen de LVS-toetsen hebben gemaakt. De leerlingen bleken op verschillende toetsen beter te scoren dan de leerlingen in de normeringsonderzoeken van jaren geleden. Vervolgens hebben onze methodologen op basis van de nieuwe gegevens opnieuw normen berekend. Daarbij hebben ze ervoor gezorgd dat deze normen representatief zijn voor de Nederlandse leerlingen. Wij hebben in het voorjaar van 2014 de wetenschappelijke verantwoording aan Cotan aangeboden. Zodra deze beoordeeld is maken wij deze openbaar.

Hoe kan het dat de normen verschuiven?

Het verschuiven van normen is een bekend fenomeen. Daarvoor zijn diverse mogelijke oorzaken:
  • veranderingen in de leerlingpopulatie; 
  • veranderingen in het onderwijsaanbod; 
  • grotere gerichtheid in het onderwijs op opbrengsten; 
  • het bekend raken van de inhoud van de toetsen. 
Het lijkt erop dat normen sneller verschuiven dan vroeger. Daarom vinden we het als Cito belangrijk dat de normen regelmatig gecontroleerd en geüpdatet worden zodat de leerlingresultaten op de juiste manier geïnterpreteerd en gewaardeerd worden. Van de toetsen waarvan we voldoende gegevens hebben, worden de normen jaarlijks gecontroleerd.

Wat betekent de nieuwe normering voor plaatsingswijzers voortgezet onderwijs?

Het is van belang om bij de advisering het complete beeld van een leerling te betrekken. Rechts leest u onze volledige reactie op bovenstaande vraag. En in het artikel Een gewogen besluit uit het Praxisbulletin (2013-2014, nummer 5) leest u hoe u met een stappenplan verschillende gegevens over een leerling combineert tot een schooladvies op maat.