Toetsen, wat vinden de leerlingen er zelf van?

"Bedankt voor de leuke middag. Ik was wel een beetje stil, want ik vond het erg spannend. Maar ik vond het wel heeeeeel erg leuk en zou nog wel een keer willen." Dit lieve mailtje ontvingen we na de eerste leerlingenraad van Isa (8). Samen met 18 andere leerlingen stond zij eind april op de stoep van ons hoofdkantoor.

7 jongens, 12 meiden, sommigen een tikkeltje zenuwachtig, anderen in de startblokken met een brief vol vragen uit hun klas. Toetsen, wat vind jij ervan? - de grote vraag die wij als 'maker' van toetsen graag beantwoord wilden hebben. Vind je het spannend, vind je het leuk? Bereid je je voor? En heb je tips voor ons? Die kregen we!

Bekijk een video-impressie van de dag



De vragen van de leerlingen én onze antwoorden

  • Wie is de baas van Cito?
    Dat is Anneke Blok. Al worden onze toetsen natuurlijk ook vaak voor anderen gemaakt, bijvoorbeeld voor de overheid of voor bedrijven. Anderen, zoals de minister, zijn dus eigenlijk ook de baas van de toetsen. 
  • Worden de toetsen ook in andere landen gebruikt? 
    Ja, we wisselen met verschillende landen kennis uit. Sommige landen hebben een eigen instituut zoals Cito. Zij maken dan zelf toetsen. Andere landen hebben geen speciaal instituut voor toetsen - zeker in die landen helpt Cito met toetsen maken.
  • Hoeveel mensen werken hier?
    Meer dan 500 mensen. Zij werken niet alleen voor de toetsen voor het basisonderwijs. Cito maakt bijvoorbeeld ook de eindexamens voor het voortgezet onderwijs en maakt toetsen voor bedrijven. 
  • Hoe vaak vergaderen jullie?
    Veel te vaak! Maar overleggen is wel erg nodig. Als iemand van de rekentoetsen een goed idee heeft, dan willen we bijvoorbeeld graag dat de mensen van de taaltoetsen dat goede idee ook kunnen gebruiken. 
  • Hoelang bestaat Cito? 
    Bijna 50 jaar. 
  • Hoeveel vakantie hebben jullie?
    Bij Cito hebben mensen ongeveer 5 weken per jaar vakantie. 
  • Waarom is de Citotoets ooit uitgevonden? 
    Om ervoor te zorgen dat alle kinderen dezelfde kansen krijgen. Meneer A.D. de Groot vond dit heel belangrijk, en heeft daarom de eerste Citotoets gemaakt.  Eerder was het in de regel zo dat de zoon van de bakker maximaal naar het vmbo kon gaan, en de zoon van de huisarts automatisch grotere kansen kreeg om naar vwo te gaan. Dit vond hij niet eerlijk en daarom heeft hij de eerlijke Citotoets ingevoerd.
  • Waarom is Cito zo belangrijk? 
    De toetsen van Cito laten zien wat kinderen kunnen en wat ze nog kunnen leren. Je juf of meester kent je natuurlijk heel goed en kijkt zeker niet alleen naar de toetsen. De toetsen helpen je juf of meester om samen met alles wat zij/hij over je weet ervoor te zorgen dat je op school niet te moeilijke en niet te makkelijke dingen hoeft te doen. En dat je dus leert wat bij je past!
  • Waar komt het woord Cito vandaan? 
    Centraal Instituut voor ToetsOntwikkeling.
  • Wat gebeurt er met mijn toets wanneer ik deze inlever?
    Als het een lvs-toets is, die je meestal twee keer per jaar maakt, dan kijkt de juf of meester de toets na. Als het een entreetoets of de eindtoets is, dan stuurt je school je antwoorden op naar Cito. De nakijkcomputer kijkt je antwoorden na en maakt dan een rapportage. Hierin staat hoe je je toets hebt gemaakt.
    > Bekijk de uitzending van Willem Wever (vanaf 11:00) over deze vraag!
  • Wat is een goede site om te oefenen? 
    Oefenen speciaal voor de toets is niet nodig. Als je gewoon je best doet, dan is dat goed genoeg. Op sites kan je wel oefenen om beter te kunnen rekenen, lezen, spellen, etc. Net zoals je op school door te oefenen steeds een beetje meer leert en dus meer kan. Maar speciaal oefenen voor de toets hoeft dus niet. 
  • Wat mij en mijn vriendje opviel, waarom is het eigenlijk Cito - zeker weten? Je weet het toch juist niet zeker?
    We denken inderdaad na over een nieuwe zin (slogan). Ideeën zijn welkom!
  • Hoe worden de mensen geselecteerd die toetsen maken? 
    Bij Cito werken toetsdeskundigen. Zij hebben een studie gedaan waarbij ze veel hebben geleerd over wat kinderen op de basisschool kunnen, zoals onderwijskunde of pedagogiek. Bij Cito krijgen ze dan nog een opleiding toetsconstructie. 
    De vragen bedenken we bij Cito niet allemaal zelf. Hiervoor hebben we groepjes met juffen en meesters. Die krijgen eerst een gesprek bij Cito en verzinnen dan een paar toetsvragen. Zo kijken we of ze creatief genoeg zijn en of ze goed weten wat kinderen kunnen en leuk vinden. 
  • Hoe weet je wat voor soort vragen je kunt krijgen?
    Elke toets begint met een paar voorbeeldvragen. Zo weet je wat voor soort vragen je krijgt. De meeste vragen in de toets passen bij wat je in de klas geleerd hebt. Al zitten er ook altijd een paar vragen bij die net iets moeilijker zijn. Zo kunnen ook kinderen die wat meer kunnen laten zien wat ze kunnen. Maar het is dus helemaal niet erg als je niet alle antwoorden weet!
  • Is er weleens een fout gemaakt door de nakijkcomputer?
    Niet dat wij weten gelukkig! Als de computer niet weet welk antwoord een kind bedoelde, bijvoorbeeld omdat in twee hokjes iets is ingevuld, dan kijkt iemand van Cito welk antwoord er staat. 
  • Wat is het verschil tussen een toets voor groep 8 en een toets voor groep 4?
    Een toets voor groep 8 past bij wat kinderen in groep 8 leren, een toets voor groep 4 past bij wat kinderen in groep 4 leren. In een rekentoets voor groep 4 zitten bijvoorbeeld tafels. In de rekentoets van groep 8 zitten vragen over procenten. We zorgen ervoor dat de toets in elke groep past bij wat je hebt geleerd. Zo is de toets niet te moeilijk (want dat is natuurlijk niet leuk), maar ook niet te makkelijk (want dat is saai). 
  • Hoelang duurt het om een toets te maken? 
    Ongeveer twee jaar. Eerst moeten we bekijken wat voor soort vragen erin moeten komen en hoe moeilijk ze moeten zijn. Dan gaan juffen en meesters de vragen maken. Die werken we uit, bijvoorbeeld door er plaatjes bij te laten maken. Pas nadat we alle vragen twee keer bij honderden leerlingen hebben uitgeprobeerd, is de toets helemaal klaar.
  • Waarom heeft de Entreetoets andere antwoordmogelijkheden dan de andere toetsen? Ik vind de bolletjes niet zo fijn. 
    De ‘gewone’ toetsen kijkt je juf of meester na. Die kijkt dan in je toetsboekje of het antwoordblad. De entreetoets wordt nagekeken door de nakijkmachine. Die kijkt of het goede bolletje is ingekleurd. 


De tips van de leerlingen

Tips over de toetsomstandigheden
  • Tijdens de toets een koptelefoon met mijn favoriete muziek op
  • Zorgen dat kinderen niet afkijken, muren tussen de tafels bouwen
  • Na de toetsen een spelletje doen, “Maar werkt bij mij niet hoor, want ik vind het niet spannend”
  • Beloning aan einde van de toets, dan ga je sneller werken(was niet iedereen het mee eens, want daardoor ga je misschien te snel werken. Mogelijke oplossing: pas later vertellen welke beloning je te wachten staat?)
  • Dat als je een toets maakt, je daarna een soort cadeautje krijgt, bijvoorbeeld een pen, gum, puntenslijper of liniaal
  • Sneller de uitslag geven
  • Het zelf minder spannend maken door te denken dat je het wél kan; jezelf oppeppen
  • Zelf niet te zenuwachtig van de rest worden, die al klaar zijn, dit wil je eigenlijk niet zien
  • Tijdslimiet weghalen, redden we in de klas ook nooit
  • Van tevoren niet weten dat er een toets is (is niet iedereen het mee eens)
  • Op school een leuke dag van toetsen maken
  • Niet iedereen krijgt resultaten terug, ze zouden dit wel allemaal willen weten
  • Oefenboekjes om aan de vragen te wennen
  • Toets maken in het donker met zaklamp
  • De juf tussendoor een paar tafels op laten noemen
  • Voor de rust een lekker geurtje, bijvoorbeeld wierook

> Veel van deze tips zijn voor de juf of meester. Vertel hem/haar wat je fijn vindt, misschien kunnen ze er wel wat mee doen!

Tips over de toetsen zelf
  • Meer grapjes tussendoor ter ontspanning
  • Toetsen er vrolijker laten uitzien
  • Na de vragen een doolhof of woordzoeker zodat het minder saai wordt
  • Meer op de computers
  • Leuke instructiefilmpjes vooraf
  • Tekeningen inkleuren, meer leuke plaatjes erbij, meer kleur. Een andere leerling merkt op “plaatjes leiden mij juist af”
  • Tips geven aan begin van toets, en tussendoor
  • Kladpapier/-mogelijkheid in boekje
  • Toetsen eerst testen bij kinderen of het niet te moeilijk of makkelijk is – dit gebeurt gelukkig altijd!
  • Meer pauzes tijdens de toetsen, meer ontspanning
  • Bij alle toetsen voorlezen mogelijk maken
  • Goed laten zien wat je fout hebt gedaan, zodat je daarvan kun leren!
  • Een aparte toets voor kinderen met dyslexie
  • Bij begrijpend lezen heb je heel veel tekst, dat zorgt voor veel stress. Het is dan handig als de tekst wordt voorgelezen
  • Vragen in stripvorm
  • Bij begrijpend lezen niet té lange opgaven/teksten
  • Bij begrijpend lezen spannend fragment uit boek en tip waar dan verder te lezen (titel, verwijzing)
  • Tips en grapjes bij opdrachten (even over iets anders nadenken)
  • Tips voor leuke onderwerpen voor toetsvragen: vragen over computers, snoep, poes, over Cito zelf, kat, bij rekenen meer over tijd en meten, over procenten, over kilo’s, maten, gewichten

> Met deze tips gaan wij aan de slag. De toetsdeskundigen bespreken met welke goede ideeën ze iets kunnen doen. Ze gaan we bijvoorbeeld bekijken of we vragen over de genoemde onderwerpen kunnen maken.

Overige tips/opmerkingen
  • "Doorgaan met de kinderraad, dit is leuk!"
  • "Ik vind dit heel leuk. Dus het lijkt me leuk als we een paar keer per jaar bij elkaar komen en dat er meer samengewerkt wordt met kinderen, en dat wij ook vragen bedenken."

> Wordt zéker vervolgd! Bedankt allemaal!

Bekijk alle foto's in ons album op Facebook


Praat mee!

PO actueel

PO Actueel mei 2016