Achtergrondinformatie domeinbeschrijvingen

Wat is een domeinbeschrijving?

Een domeinbeschrijving is een beschrijving van leerstof. Deze leerstof heeft betrekking op een leergang, een vakgebied, of op een thema. De leerstof is geselecteerd voor een bepaalde categorie leerlingen (bijvoorbeeld basisschoolkinderen van 10-12 jaar). Het taalgebruik is niet afgestemd op die doelgroep, maar op de onderwijsgevenden. Dat komt omdat domeinbeschrijvingen bedoeld zijn voor onderwijsgevenden en niet voor leerlingen. Een domeinbeschrijving kan wel uitgangspunt zijn voor het ontwikkelen van leerstof. Daarvoor moet de domeinbeschrijving ‘vertaald’ worden in voor leerlingen begrijpelijke taal en geordend worden in didactische eenheden, zoals op elkaar afgestemde teksten, afbeeldingen, leeropdrachten en toetsvragen.

Voor wie zijn domeinbeschrijvingen gemaakt?

De domeinbeschrijvingen Wereldoriëntatie voor de basisschool zijn in eerste instantie gemaakt voor Cito met de bedoeling goede toetsen te kunnen maken. Daarnaast zijn ze van betekenis voor het ontwerpen van lessen en leergangen, voor het bijscholen van leerkrachten en en het opleiden van toekomstige leerkrachten in vakinhoudelijke kennis. Domeinbeschrijvingen zijn daarom geschikt voor educatieve uitgeverijen bij het ontwerpen van methoden, voor leraren van basisscholen die hierin een ijkpunt kunnen vinden voor de vraag of hun onderwijs inhoudelijk relevant is en voor Pabo-studenten die de domeinbeschrijvingen als een kader kunnen zien voor de inhoudelijke kennis die ze nodig hebben voor hun competentieontwikkeling. Ten slotte kan de overheid domeinbeschrijvingen gebruiken bij het herzien van kerndoelen.

Hoe komt een domeinbeschrijving tot stand?

De serie domeinbeschrijvingen Wereldoriëntatie voor de basisschool is het resultaat van een reeks cultuurpedagogische discussies die vanaf 1995 op initiatief van Cito zijn gevoerd. Aan deze discussies nam een breed forum van deskundigen deel: leerplandeskundigen, onderwijskundigen, pedagogen, vakinhoudelijk deskundigen en ontwikkelingspsychologen. Zij wisselden van gedachten over de leerstof voor de kennisgebieden in de bovenbouw van de basisschool. De deelnemers wogen uiteenlopende uitspraken, benaderingen en inzichten op hun waarde, vulden elkaar aan en corrigeerden elkaar op eenzijdigheden. Voor Cito bieden de resultaten van deze discussies de basis voor de ontwikkeling van toetsen voor wereldoriëntatie in het basisonderwijs. Voor de school kunnen deze inzichten een basis bieden voor de verantwoording en doordenking van het eigen lesprogramma.