Common European Framework of Reference (CEFR)

Het CEFR is een raamwerk met niveaubeschrijvingen van de beheersing van de ‘vreemde’ taal. Het is ontwikkeld door de Raad van Europa om het contact tussen de burgers van de lidstaten te bevorderen. Het is dus niet een product van de EU, hoewel er bij allerlei activiteiten van de EU-lidstaten nadrukkelijk gebruik van het CEFR gemaakt wordt.

Zes taalvaardigheidsniveaus

In het CEFR worden drie hoofdniveaus van taalvaardigheid onderscheiden. Elk niveau is onderverdeeld in een lage kant en een hoge kant. We krijgen zo een indeling van zes taalvaardigheidniveaus:
  • A1 & A2 (beginnend taalgebruiker),
  • B1 & B2 (onafhankelijk taalgebruiker) en
  • C1 & C2 (vaardig taalgebruiker).

Niveau C2 is een zeer hoog vaardigheidsniveau dat pas bereikt wordt na een aantal jaren leven en werken in een land waar de vreemde taal als eerste taal gesproken wordt of na een academische opleiding in de vreemde taal.
De niveaus worden beschreven door schalen: globale schalen en meer specifieke, illustratieve schalen. Die schalen zijn geformuleerd in termen van descriptoren of ‘kans-tellingen’. Enkele voorbeelden:
  • kan vertrouwde dagelijkse uitdrukkingen begrijpen en gebruiken (A1);
  • kan de hoofdgedachte van een ingewikkelde tekst begrijpen (B2),
  • kan een duidelijke, goede gestructureerde en getailleerde tekst over complexe onderwerpen produceren (C1).

Het CEFR is in vele talen vertaald, een aantal hoofdstukken ook in het Nederlands. U kunt de Nederlandse vertaling downloaden via de website van de Nederlandse Taalunie.

Cito en het CEFR

Wij zijn nauw betrokken bij de uitwerking en toepassing van het CEFR. Zo hadden wij een belangrijk rol bij de ontwikkeling van procedures waarmee taleninstituten en exameninstellingen bewijzen aanvoeren over de relatie van een examen of toets met het CEFR. Daarnaast hebben wij uitgebreide onderzoeken gedaan naar de koppeling van de centrale examens moderne vreemde talen en de examens Nederlands als tweede taal aan het CEFR. Verder ontwikkelen wij CEFR-toetsen voor de moderne vreemde talen en dragen wij bij aan een verdere verspreiding van het CEFR in Nederland via cursussen voor docenten.

Belangrijk raamwerk

Het CEFR is de laatste paar jaren uitgegroeid tot een belangrijk raamwerk voor het onderwijs in de moderne vreemde talen binnen Europa. In Nederland vormt het onder meer de basis voor een aantal innovatieve ontwikkelingen zoals de Europese Taalportfolio's voor het primair onderwijs, het voortgezet onderwijs, het beroepsonderwijs en de volwasseneneducatie. Daarnaast is het hét uitgangspunt voor de kerndoelen onderbouw moderne vreemde talen, de examenprogramma’s moderne vreemde talen in het vmbo en het havo/vwo en de eisen met betrekking tot de moderne vreemde talen in de kwalificatiedossiers in het mbo.