10 juni 2014

Leesprestaties in het basisonderwijs licht gestegen

Cito biedt inzicht in de leesprestaties van groep 8, 5 en het SBO

In de periode 2011-2012 zijn peilingen uitgevoerd naar het niveau van leesvaardigheid in groep 8, 5 en het SBO. Een deel van de opgaven is ook in 2005 voorgelegd aan leerlingen. Hierdoor is de leesvaardigheid over een periode van zes jaar vergeleken. Het blijkt dat de prestaties van groep 8, 5 en het SBO licht stijgen voor wat betreft de vaardigheid van het interpreteren van teksten. Verder lijkt in groep 5 de daling van het plezier in lezen die zich sinds 1994 heeft voorgedaan tot stilstand te zijn gekomen. In groep 8 en het SBO is het percentage leerlingen dat plezier heeft in lezen sinds de vorige peiling gestegen van 55% naar 62% respectievelijk van 35% naar 47%!

Niveau afgelopen zes jaar licht gestegen

Het niveau van de verschillende groepen is licht gestegen. Iedere groep op een ander vlak. In groep 8 steeg de vaardigheid in het interpreteren van teksten en woordenschat sinds 2005 licht. In groep 5 toont het interpreteren van teksten een kleine vooruitgang. In het SBO stegen de leesprestaties voor het interpreteren van teksten en het alfabetiseren en opzoeken van informatie.

Leesvaardigheid 2011-2012

Onderzocht is:
  • hoe vaardig leerlingen zijn in het begrijpen en interpreteren van geschreven teksten en het reflecteren op deze teksten;
  • wat het vaardigheidsniveau is voor studerend lezen, alfabetiseren, opzoeken van informatie, woordenschat en technisch lezen;
  • of er vaardigheidsverschillen zijn tussen groepen leerlingen, zoals jongens en meisjes en kinderen van laag- en hoogopgeleide ouders.

Onderwijsaanbod

De tijd die leerkrachten in de lessen aan taalonderwijs besteden, loopt sterk uiteen. In de midden- en bovenbouw is dat gemiddeld vier uur en een kwartier, in het SBO drie en een half uur. De meest gebruikte taalmethode in het basisonderwijs is Taalactief. Voor het SBO is dat Taaltrapeze. Voor begrijpend lezen en studerend lezen is Goed Gelezen de meest gebruikte methode in het basisonderwijs en in het SBO is dat Nieuwsbegrip Basis.

Lezen, computeren en televisie kijken

In groep 5 lijkt de daling van het plezier in lezen die zich sinds 1994 heeft voorgedaan tot stilstand te zijn gekomen.In groep 8 en het SBO is het percentage leerlingen dat plezier heeft in lezen sinds de vorige peiling gestegen van 55% naar 62% respectievelijk van 35% naar 47%! Over het algemeen lezen leerlingen minder dan dat zij televisie kijken. Vijfdegroepers zitten minder achter de computer dan achtstegroepers, die op hun beurt weer minder computeren dan SBO-ers.

Leesvaardigheid en onderwijsopbrengsten

In een aanvullende peiling (1449 leerlingen) is vastgesteld hoe leerlingen in de eindgroep van het SBO het doen in vergelijking met het reguliere basisonderwijs. SBO leerlingen blijken even goed in het begrijpen van geschreven teksten als de gemiddelde leerling in groep 6.

Verschil tussen groep leerlingen

In groep 8 en 5 doen meisjes het op vrijwel alle onderdelen beter dan jongens. In de eindgroep van het SBO doen jongens en meisjes echter nauwelijks voor elkaar onder. Alleen bij het alfabetiseren en opzoeken van informatie zien we hier een kleine voorsprong van meisjes op jongens. Er is een sterke samenhang tussen het opleidingsniveau van de ouders en de leesprestaties van hun kinderen. De voorsprong bij kinderen van hoogopgeleide ouders blijkt in groep 8 veel groter dan in groep 5.