AVI

Basisscholen kunnen de technische leesontwikkeling van hun leerlingen op een nieuwe manier volgen. Cito en KPC Groep hebben het initiatief genomen om AVI te integreren met de toetsen Technisch lezen (Leestechniek & Leestempo) uit het Cito Leerling- en onderwijsvolgsysteem. Daaruit volgen nieuwe AVI-niveaus om de leesvaardigheid van leerlingen en de leesmoeilijkheid van kinderboeken nog beter op elkaar af te stemmen.

Waarom deze vernieuwing?

De AVI-toetskaarten van KPC Groep zijn in 1994 op de markt gebracht. De teksten op deze kaarten doen inmiddels nogal gedateerd aan. Ook de normering van de toetskaarten is verouderd, waardoor de toetsuitslag niet altijd meer betrouwbaar is. Cito en KPC Groep hebben samen toegewerkt naar een vernieuwing van AVI. In het jaar 2008 is het AVI-systeem van KPC Groep naar Cito overgegaan. Die overgang brengt een aantal veranderingen met zich mee. Hieronder lichten we de veranderingen toe.

Opbouw vernieuwd AVI

Door het combineren van de AVI-toetskaarten en de toetsen Technisch lezen (Leestechniek & Leestempo) ontstaat de volgende opbouw in twee stappen:

• De toetsen Technisch lezen (Leestechniek in groep 3; Leestempo vanaf groep 4) vormen de start. Met deze toetsen kan de leerkracht klassikaal van alle leerlingen hun technisch leesniveau bepalen (Stap 1).
• Uit die toetsen komt het nieuwe AVI-niveau, waarop de leerkracht de leesboeken kan afstemmen.
• De zwakke lezers en/of de leerlingen waarover twijfels ontstaan, kunnen vervolgens verder getoetst worden met AVI-toetskaarten om meer diagnostische informatie te krijgen (Stap 2).

DMT = Drie-Minuten-Test
AVI = Analyse Van Individualiseringsvormen

Veel scholen gebruiken de AVI-toetskaarten al op deze manier.
De nieuwe opbouw levert scholen een grote besparing in toetstijd op omdat de toetsen niet meer individueel maar klassikaal worden afgenomen. Daardoor kan de leerkracht meer tijd en aandacht geven aan leerlingen met leesproblemen.

Scholen kunnen er echter ook voor kiezen bij alle leerlingen alleen de AVI-toetskaarten (en de DMT) af te nemen. Dan wordt Stap 1 dus overgeslagen. Deze wijze van toetsen kost in verhouding meer tijd, omdat ook de goede lezers individueel worden getoetst. Maar scholen kunnen natuurlijk goede redenen hebben om toch voor deze intensieve afname te kiezen.
Ook kunnen scholen besluiten om Stap 1 voor sommige (bijvoorbeeld dyslectische) leerlingen over te slaan en met hen meteen Stap 2 te doen. De overige leerlingen maken eerst een toets Technisch lezen, waarna de leerlingen met een lage vaardigheidsscore eveneens doorgaan met Stap 2.
De AVI-toetskaarten leiden – net als de toetsen Technisch lezen – tot een AVI-niveau. Het AVI-niveau van een leerling kan dus ook in Stap 2 bepaald worden.

Tijdpad vernieuwing

In het schooljaar 2006/2007 konden basisscholen voor het eerst volgens de nieuwe procedure en met de nieuwe AVI-niveaus gaan werken. Omdat met de oude AVI-toetskaarten geen nieuw AVI-niveau bepaald kon worden, hadden de kaarten alléén een diagnostische functie. Om het nieuwe AVI-niveau te bepalen moest een toets Leestechniek of Leestempo worden afgenomen.

Vanaf het schooljaar 2008/2009 kunnen scholen gebruikmaken van nieuwe AVI-toetskaarten. Met deze nieuwe kaarten kan wél het nieuwe AVI-niveau bepaald worden. De nieuwe AVI-toetskaarten maken deel uit van het Leerling- en onderwijsvolgsysteem van Cito. Zij worden samen met de DMT (en de Grafementoets en de Toets voor Auditieve Synthese) uitgegeven. Alle toetskaarten voor groep 3 tot en met groep 8 zitten in één map. Het pakket is dus meteen compleet.

Vanaf het schooljaar 2008/2009 worden ook de toetsen Leestechniek & Leestempo geleidelijk aan vernieuwd. Het oude pakket bevatte toetsen voor groep 3 tot en met groep 8. De nieuwe mappen bevatten telkens de toetsen voor één jaargroep. Deze toetsen worden uitgegeven onder de overkoepelende naam: Technisch lezen. De map Technisch lezen voor groep 3 bevat toetsen Leestechniek en voor de goede lezers aan het eind van groep 3 ook al een toets Leestempo. De mappen voor groep 4 en hoger bevatten alleen toetsen Leestempo.

Eind 2008 zijn de nieuwe toetsen Technisch lezen voor groep 3 en groep 4 uitgebracht. De komende jaren verschijnen achtereenvolgens de toetsen voor groep 5, 6, 7 en 8. In het schooljaar 2012/2013 is deze nieuwe serie compleet. Tot dat moment kunnen de oude toetsen Leestechniek & Leestempo voor de hogere groepen nog gewoon gebruikt worden.

Boeken met AVI-niveaus

De vernieuwing van het AVI-systeem heeft ook gevolgen voor uitgevers en (school)bibliotheken. Om het nieuwe AVI-niveau van een nieuw boek te bepalen, wordt het tekstbestand van dat boek door Cito doorgemeten. Er zijn echter al heel veel boeken op de markt die destijds een oud AVI-niveau gekregen hebben. Het is ondoenlijk om al deze boeken nu opnieuw te gaan meten. Op basis van onderzoek heeft Cito twee conversietabellen (pdf, 24kb ) gemaakt. Leerlingen, leerkrachten en ouders kunnen met behulp van de eerste tabel passende boeken vinden (die nog geen nieuw AVI-niveau gekregen hebben). Medewerkers van (school)bibliotheken kunnen de tweede tabel gebruiken bij het omcoderen van hun boeken.

Afstemming

De AVI-toetskaarten en de bijbehorende AVI-niveaus spelen een belangrijke rol in producten van anderen: het Protocol Leesproblemen en Dyslexie van het Expertisecentrum Nederlands en de publicatie Diagnostiek van het Technisch Lezen en Aanvankelijk Spellen van Struiksma en anderen. Met de auteurs hiervan wordt overleg gevoerd over de wijze waarop de nieuwe AVI een rol gaat spelen in hun producten.

Meer informatie?

Meer informatie over de vernieuwde AVI vindt u in de artikelen die Cito-medewerkers hierover hebben geschreven. In LOVS-nieuws, de halfjaarlijkse nieuwsbrief over het Leerling- en onderwijsvolgsysteem, besteden we ook geregeld aandacht aan de ontwikkelingen rond de vernieuwde AVI. Heeft u nog vragen? Kijk dan of u het antwoord bij de veelgestelde vragen kunt vinden. U kunt ook contact opnemen met de klantenservice van Cito.