Periodieke Peiling van het Onderwijsniveau (PPON)

Voor leerkrachten en studenten

Balans van het reken-wiskundeonderwijs in het speciaal onderwijs

Wat proberen scholen hun leerlingen te leren? En wat steken de leerlingen van het onderwijs op? Welke wijzigingen voltrekken zich door de jaren heen in het leer- en vormingsaanbod en in de onderwijsleerresultaten? Sinds 1987 voeren wij Periodieke Peilingen van het Onderwijsniveau uit om antwoord te krijgen op deze vragen.

Discussie over kwaliteit

Het is de taak van de overheid om de kwaliteit en het niveau van het basisonderwijs te bewaken en te waarborgen, maar onderwijs is een zaak van iedereen die daar op enigerlei wijze bij betrokken is. De kwaliteit van het onderwijs is een algemeen belang. Het onderwijs is dan ook terecht een onderwerp van discussie, die maatschappelijk breed gevoerd moet kunnen worden. Om die discussie op niveau te kunnen voeren, is informatie nodig over het onderwijsaanbod en over de resultaten die met het onderwijs worden bereikt.

Peilingsonderzoek PPON

In opdracht van het ministerie van OCW voert Cito periodiek peilingsonderzoek uit in het basisonderwijs. Het onderzoek betreft alle leerstofdomeinen van het basisonderwijs. De peilingsonderzoeken zijn primair gericht op leerlingen aan het einde van het basisonderwijs, maar voor de leerdomeinen Nederlandse taal en rekenen-wiskunde vindt ook onderzoek plaats in jaargroepen 5 en op scholen voor speciaal basisonderwijs. Deze peilingen geven gedetailleerd antwoord op vragen over het onderwijsresultaat. Nagegaan wordt wat leerlingen feitelijk weten en kunnen. De peilingsresultaten worden gerelateerd aan de kerndoelen basisonderwijs. De vraag wordt gesteld wat leerlingen feitelijk zouden moeten kunnen wanneer zij de kerndoelen hebben bereikt.

Periodiek onderzoek

Door peilingsonderzoek periodiek te herhalen kunnen ook de ontwikkelingen over de tijd in beeld gebracht worden. Iedereen kent de discussies over de vraag of leerlingen vroeger meer leerden dan tegenwoordig. Vroeger is dan vaak een vaag begrip. Peilingsonderzoek brengt in beeld wat het onderwijsniveau werkelijk voorstelt en hoe zich dat verhoudt tot resultaten uit het verleden.

Wat kunt u ermee?

Peilingsonderzoek brengt de vaardigheden van leerlingen aan het einde van het basisonderwijs in beeld en biedt daarmee een evaluatiekader voor de kerndoelen basisonderwijs. De resultaten worden verspreid onder diverse instellingen in het onderwijsveld, zoals landelijke en regionale onderwijsverzorgingsinstellingen, lerarenopleidingen, onderwijsinspectie, uitgevers en methodeontwikkelaars, adviesorganen en scholen voor basisonderwijs. De peilingsresultaten zijn niet bedoeld om morgen het onderwijs in de scholen te veranderen. Wel zijn ze bedoeld om regelmatig de aandacht te vestigen op wat leerlingen nu feitelijk leren en om – mede op grond daarvan – na te gaan welke veranderingen noodzakelijk zijn. Positieve trends moeten versterkt worden, negatieve trends zo snel mogelijk zichtbaar gemaakt en omgebogen worden. Daarmee is het onderwijs morgen niet veranderd, maar blijven we wel alert over het resultaat van onze investeringen. Het peilingsonderzoek vormt het enige Nederlandse onderzoek dat op deze schaal de resultaten van het onderwijs meet.

Meewerken aan peilingsonderzoek?

De meeste scholen hebben wel eens aan een peilingsonderzoek meegedaan. Ook voor de toekomst hopen we op uw medewerking. Door de vormgeving van het peilingsonderzoek proberen we de belasting voor de scholen tot een minimum te beperken. Dit betekent dat we voor het onderzoek steeds een steekproef van scholen benaderen. Van de school wordt slechts gevraagd om enkele gegevens over de leerlingen te verstrekken. We verzamelen met een schriftelijke enquête gegevens over het onderwijsaanbod. De leerlingen maken ieder een deel van de toetsen en taken onder leiding van een gekwalificeerde toetsleider.

Materiaal

PPON levert voor elk peilingsonderzoek een rapport op. Vanaf 2011 verspreiden wij deze op bescheiden schaal in gedrukte vorm, maar afzonderlijk zijn ze niet meer te koop. Balansen van vroegere datum zijn nog beperkt beschikbaar. Alle recente balansen zijn als pdf gratis te downloaden vanaf de website.

Discussie over kwaliteit

Het is de taak van de overheid om de kwaliteit en het niveau van het basisonderwijs te bewaken en te waarborgen, maar onderwijs is een zaak van iedereen die daar op enigerlei wijze bij betrokken is. De kwaliteit van het onderwijs is een algemeen belang. Het onderwijs is dan ook terecht een onderwerp van discussie, die maatschappelijk breed gevoerd moet kunnen worden. Om die discussie op niveau te kunnen voeren, is informatie nodig over het onderwijsaanbod en over de resultaten die met het onderwijs worden bereikt.

Peilingsonderzoek PPON

In opdracht van het ministerie van OCW voert Cito periodiek peilingsonderzoek uit in het basisonderwijs. Het onderzoek betreft alle leerstofdomeinen van het basisonderwijs. De peilingsonderzoeken zijn primair gericht op leerlingen aan het einde van het basisonderwijs, maar voor de leerdomeinen Nederlandse taal en rekenen-wiskunde vindt ook onderzoek plaats in jaargroepen 5 en op scholen voor speciaal basisonderwijs. Deze peilingen geven gedetailleerd antwoord op vragen over het onderwijsresultaat. Nagegaan wordt wat leerlingen feitelijk weten en kunnen. De peilingsresultaten worden gerelateerd aan de kerndoelen basisonderwijs. De vraag wordt gesteld wat leerlingen feitelijk zouden moeten kunnen wanneer zij de kerndoelen hebben bereikt.

Periodiek onderzoek

Door peilingsonderzoek periodiek te herhalen kunnen ook de ontwikkelingen over de tijd in beeld gebracht worden. Iedereen kent de discussies over de vraag of leerlingen vroeger meer leerden dan tegenwoordig. Vroeger is dan vaak een vaag begrip. Peilingsonderzoek brengt in beeld wat het onderwijsniveau werkelijk voorstelt en hoe zich dat verhoudt tot resultaten uit het verleden.

Wat kunt u ermee?

Peilingsonderzoek brengt de vaardigheden van leerlingen aan het einde van het basisonderwijs in beeld en biedt daarmee een evaluatiekader voor de kerndoelen basisonderwijs. De resultaten worden verspreid onder diverse instellingen in het onderwijsveld, zoals landelijke en regionale onderwijsverzorgingsinstellingen, lerarenopleidingen, onderwijsinspectie, uitgevers en methodeontwikkelaars, adviesorganen en scholen voor basisonderwijs. De peilingsresultaten zijn niet bedoeld om morgen het onderwijs in de scholen te veranderen. Wel zijn ze bedoeld om regelmatig de aandacht te vestigen op wat leerlingen nu feitelijk leren en om – mede op grond daarvan – na te gaan welke veranderingen noodzakelijk zijn. Positieve trends moeten versterkt worden, negatieve trends zo snel mogelijk zichtbaar gemaakt en omgebogen worden. Daarmee is het onderwijs morgen niet veranderd, maar blijven we wel alert over het resultaat van onze investeringen. Het peilingsonderzoek vormt het enige Nederlandse onderzoek dat op deze schaal de resultaten van het onderwijs meet.

Meewerken aan peilingsonderzoek?

De meeste scholen hebben wel eens aan een peilingsonderzoek meegedaan. Ook voor de toekomst hopen we op uw medewerking. Door de vormgeving van het peilingsonderzoek proberen we de belasting voor de scholen tot een minimum te beperken. Dit betekent dat we voor het onderzoek steeds een steekproef van scholen benaderen. Van de school wordt slechts gevraagd om enkele gegevens over de leerlingen te verstrekken. We verzamelen met een schriftelijke enquête gegevens over het onderwijsaanbod. De leerlingen maken ieder een deel van de toetsen en taken onder leiding van een gekwalificeerde toetsleider.

Materiaal

PPON levert voor elk peilingsonderzoek een rapport op. Vanaf 2011 verspreiden wij deze op bescheiden schaal in gedrukte vorm, maar afzonderlijk zijn ze niet meer te koop. Balansen van vroegere datum zijn nog beperkt beschikbaar. Alle recente balansen zijn als pdf gratis te downloaden vanaf de website.

Gratis downloaden

Samenvattingen