SluitenSluiten
studenten aan het werk

Microlearningbank

Itemtypes

Cito logo plectrumVerder
Microlearning

Itemtypes

Het woord 'itemtypes' is een verzamelterm. Het gaat daarbij om alle soorten opgaven die je kunt voorleggen aan respondenten om hun kennis of vaardigheden in kaart te brengen. Naast de papieren of digitale toets kun je ook denken aan een praktijkopdracht of portfolio. Afhankelijk van wat je wilt toetsen, kies je voor open of gesloten vragen in de toets. Een open vraag geeft leerlingen de mogelijkheid zelf een antwoord te formuleren. Bij een gesloten vraag staan de antwoordcategorieën vast. Welk vraagtype je kiest, hangt af van het onderwerp dat je wilt toetsen én of je kennis, toepassing of inzicht in beeld wilt krijgen. 

Gesloten itemtypes

  • Meerkeuze
    Bij dit vraagtype moet een leerling uit een aantal verschillende antwoordopties het juiste antwoord selecteren. De verschillende antwoordopties worden ook wel ‘alternatieven’ genoemd. Het juiste antwoord noemt men de ‘sleutel’, de onjuiste antwoorden heten ‘afleiders’.
  • Waar/onwaar
    Dit vraagtype omvat uitspraken of stellingen. De leerling moet aangeven of deze waar of onwaar zijn. Het vraagtype wordt ook wel in de vorm gegoten van ja/nee-vragen of eens/oneens-vragen.
  • Matchen
    Bij dit vraagtype is het de bedoeling dat de leerling twee onderdelen juist met elkaar koppelt. Dit wordt vaak gedaan in de vorm van twee kolommen: de ene met cijfers, de ander met letters.
  • Ordenen
    Bij dit vraagtype moet de leerling een aantal elementen in de juiste volgorde zetten. Daarbij is de volgordeverwachting een belangrijk onderdeel: chronologisch, van klein naar groot, procesvolgorde etc.

Open itemtypes

  • Kort-antwoord
    Bij dit soort vragen moet de leerling zelf een antwoord formuleren. Dat kan in de vorm van een woord, zin of getal. Je kunt dit vraagtype formuleren als een volledige vraag (waar een kort antwoord op te formuleren is), maar ook als een aanvulvraag (waarbij een zin of berekening moet worden afgemaakt).
  • Lang-antwoord
    Bij dit vraagtype wordt de leerling een vraag of probleem voorgelegd. Daarop moet een uitgebreid antwoord geformuleerd worden in de vorm van tekst of berekening. 
  • Praktijk
    Praktijkvraagtypes benaderen een realistische situatie. De leerling moet daarin echte handelingen uitvoeren.
  • Portfolio
    Dit is een verzameling van werk van leerlingen waarmee ze hun voortgang en ontwikkeling kunnen aantonen. Het werk in het portfolio dient als bewijslast voor het al dan niet beheersen van een vaardigheid.

Het juiste itemtype voor een goed oordeel

Er zijn talloze itemtypes. Van de bekende meerkeuze tot nieuwe game-based vraagtypes. Elk item vormt een onderdeel van een toets en heeft tot doel bepaald gedrag, oftewel een respons, van je leerling uit te lokken. Op basis van de uitkomst probeer jij een oordeel te vormen over bepaalde kennis en vaardigheden. Itemtypes verschillen in taak en opbrengst en dienen daarmee verschillende doelen. Het itemtype dat je kiest, heeft invloed op het oordeel dat je kunt vormen.

Digitaal toetsen: nieuwe itemtypes

Digitaal toetsen heeft ervoor gezorgd dat multimedia (zoals audio en video) tegenwoordig makkelijk zijn toe te voegen aan een item. Dat heeft geleid tot nieuwe itemtypes. Zo zijn hotspot- en sleepitemtypes inmiddels in de meeste digitale toetssystemen beschikbaar. Game-based itemtypes zijn nog een uitzondering in digitale toetssystemen en worden vaak op maat gemaakt.

Slepen

In dit vraagtype moet de leerling getoonde elementen naar de juiste plek slepen. Dit kan om te ordenen of matchen, maar bijvoorbeeld ook bij een vraag om een elektronisch circuit af te maken.

Hotspot

Bij dit vraagtype geeft de leerling antwoord door een bepaald gebied in een afbeelding aan te wijzen.

Game-based

Bij dit vraagtype zijn spelelementen toegevoegd aan de vraag zoals levels, verhalen en punten. Dit maakt de ervaring voor de leerling speelser of authentieker.

Aan de slag

Checklist gesloten vragen


Afbeelding checklist gesloten vragenKlik op de afbeelding om te downloaden

Checklist open vragen


Afbeelding checklist open vragenKlik op de afbeelding om te downloaden

Drie punten van aandacht

Elke toets omvat een verzameling vragen of opdrachten. Natuurlijk is die verzameling niet willekeurig. Houd rekening met deze drie aspecten:
  • Kwaliteit. De vragen moeten zoveel mogelijk betrekking hebben op de doelvaardigheid. Let erop dat de toets beperkt beroep doet op andere vaardigheden.
  • Inhoud. De vragen moeten aansluiten bij de leerstof, zowel voor de inhoud als complexiteit.
  • Beoordeelbaarheid. Bij gesloten vragen mag slechts één antwoord juist zijn. Voor open vragen moet een beoordelingsvoorschrift beschikbaar zijn dat door verschillende beoordelaars op dezelfde manier gebruikt wordt. Geef ook aan hoeveel punten een leerling voor een bepaald antwoord krijgt.

Trends en innovatieve itemtypes

Huidige ontwikkelingen en trends bieden nieuwe mogelijkheden. Want nu toetsing en beoordeling steeds vaker digitaal plaatsvinden, ontstaan er steeds meer mogelijkheden voor innovatieve itemtypes. Daarmee kun je toetsen ontwikkelen die nog beter aansluiten bij de belevingswereld van leerlingen en wellicht de motivatie verhogen. 

Verdiep je kennis

Wist je dat ... 

Verwante begrippen

Meer toetsbegrippen leren? Je zoekt ze makkelijk op in onze toetstechnische begrippenlijst.

Software: leuk om te proberen