SluitenSluiten
studenten aan het werk

Microlearningbank

Formatief vs. summatief toetsen

Cito logo plectrumVerder
Microlearning

Formatief en summatief toetsen

Het onderscheid tussen formatief en summatief toetsen: hoe zit dat nou? De termen formatief en summatief horen bij 'het toetsen' en niet bij 'de toets'. Het onderscheid heeft namelijk te maken met het doel waarvoor je een toets inzet en de manier waarop je een toets gebruikt. Het is dus geen label dat je kunt toekennen aan een specifieke toets. Dit neemt niet weg dat toetsen voor formatief gebruik vaak andere kenmerken hebben – en met een andere bril zijn samengesteld - dan toetsen die summatief worden ingezet. 
"Het verschil tussen formatief en summatief wordt vaak getypeerd als een verschil in 'toetsing voor het leren' ( formatief) versus 'toetsing van het leren' (summatief). Concreter wordt het als je kijkt naar hun plaats in het leerproces. Een formatieve toets is gericht op vervolghandelingen. Summatieve toetsing dient als afsluiting van leerprocessen en is gericht op het nemen van een besluit."
groen
Cito-expert over formatief en summatief toetsen

Formatief handelen en dan ...

Op een formatieve toets volgt altijd de vraag: 'Wat is – met de kennis die we nu hebben - de beste vervolgstap in het leerproces (feed up)?' Een goed formatief toetsingsprogramma leidt dus tot het nemen van betere beslissingen tijdens het leerproces. Formatief heeft hier de letterlijke betekenis van formeren (samenstellen). 

Summatief toetsen en dan ...

Op een summatieve toets volgen altijd vragen als: 'Voldoet de kennis/vaardigheid van de leerling aan de leerdoelen?' en 'Op welk niveau beheerst de leerling de leerdoelen?' Summatieve toetsing sluit fases in het leerproces af en 'beloont' dat met het toekennen van studiepunten, het verstrekken van een diploma of certificaat, of toelating tot een bepaald type opleidingsniveau.

Wist je dat…

Het tegenwoordig gebruikelijker is om te spreken over formatief handelen dan over formatieve toetsing? Formatieve toetsing omvat een veel breder palet aan procedures, activiteiten en instrumenten dan summatieve toetsing. Het is precies om die reikwijdte en directe link met leren/didactiek/ zelfregulatie dat men er voor kiest om te spreken over formatief handelen en niet meer over formatieve toetsing.
"Van summatieve toetsing wordt wel eens gezegd dat deze geen ‘leerwaarde’ heeft. Maar 'leerwaarde hebben' is ook niet het doel."
geel
Cito-expert over formatief en summatief toetsen
leerling aan het werk

Elke vorm een eigen waarde

"Het verschil tussen summatief en formatief toetsen zit niet in de keuze om wel of geen cijfers te geven. Ook bij formatieve toetsing kunnen cijfers nuttig zijn om leerlingen duidelijk te maken hoe ze ervoor staan. En bij summatieve toetsing zijn rubrics net zo geschikt om een inhoudelijk eindoordeel te geven."
teal
Cito-expert over formatief en summatief toetsen

Verdiep je kennis

Verwante onderwerpen