Sluiten
po banner

Ongelijkheid en de Centrale Eindtoets – passend advies moet vooropstaan

Ongelijkheid en de Centrale Eindtoets – passend advies moet vooropstaan

Blog
anneke
Anneke BlokVoorzitter Raad van Bestuur
Net als velen zag ik het interview met minister Jet Bussemaker over het rapport van de Onderwijsinspectie: De Staat van het Onderwijs. Uit dit rapport blijkt dat de ongelijkheid in het onderwijs is toegenomen. In haar reactie op dit rapport richt minister Bussemaker zich op de veranderde positie van de Centrale Eindtoets. Graag deel ik – als nieuwe RvB-voorzitter van Cito – ook onze visie.

De eindtoets werd in het verleden in februari afgenomen zodat de leerkracht het resultaat kon meenemen bij de bepaling van het schooladvies. Sinds 2015 worden eindtoetsen afgenomen in april; dan hebben de leerkrachten het schooladvies al gegeven en de leerlingen zich al ingeschreven voor vo-scholen. Met de verplaatsing van het toetsmoment werd ook het belang van de eindtoets kleiner.

In april ging Anneke Blok in gesprek met de leerlingenraad van Cito over toetsen

Eindtoets 'in ere herstellen'?
Vroeger werd de uitslag van de toets meegenomen als tweede onafhankelijk gegeven om tot een passend schooladvies te komen. Nu is het advies van de basisschool al bekend en biedt het resultaat op de eindtoets, wanneer dit hoger is, de mogelijkheid om het schooladvies te heroverwegen. Dat dit in de praktijk maar zelden tot een aangepast advies leidt, kan betekenen dat de toets te veel waarde heeft verloren. De veelgehoorde reactie om de eindtoets weer ‘in ere te herstellen’ is begrijpelijk, maar alleen die maatregel gaat de problemen niet oplossen.

Brédere maatregelen
Ik denk dat we het probleem van toegenomen ongelijkheid breder moeten aanpakken. Het is nodig om naar het volledige onderwijsstelsel te kijken: denk dan bijvoorbeeld aan brede brugklassen, de mogelijkheid tot stapelen van diploma’s en de onwenselijke trend dat vo-scholen vragen om enkelvoudige adviezen: vmbo óf havo, in plaats van vmbo/havo. Dit zijn allemaal maatregelen die ervoor zorgen dat een kind zich kan blijven ontwikkelen. Als een leerling meer kan of onverwacht achterblijft, moet er altijd een overstap mogelijk zijn.

De leerling centraal! Elk kind verdient een zo goed mogelijk advies voor een passende vorm van vervolgonderwijs

Resultaat niet allesbepalend
Daarnáást kunnen we kijken naar de positie van de toets. Hoe zorgen we ervoor dat een eindtoets het advies versterkt en niet overschaduwt? Het beste advies komt tot stand door zo veel mogelijk informatie mee te nemen: de kennis en ervaring van de leerkracht, de visie van ouders en informatie van een objectieve derde, zoals een eindtoets. Door de huidige positionering komt een deel van deze informatie later, nadat de schoolkeuze al gemaakt is en de inschrijving en eventuele plaatsing achter de rug zijn. Het is de vraag in hoeverre een heroverweging van het advies dan nog mogelijk is. In het belang van de leerling is het wenselijk dat het schooladvies zo goed en passend mogelijk is, waarbij het resultaat van de eindtoets niet allesbepalend is, maar wel een objectief gegeven levert bij de totstandkoming van het advies.

En dan?
Is het daarmee opgelost? Nee, uiteindelijk zal de oplossing niet alleen te vinden zijn bij een stelselwijziging. Het gaat om genuanceerd beleid bij alle overgangen in een schoolloopbaan. En voor de overgang tussen po en vo geldt dat een geïnformeerd advies belangrijk is. Maar het is minstens zo belangrijk dat leerkrachten, ouders en vo-scholen hier verstandig mee omgaan.

Het kan niet zo zijn dat een hulpmiddel om een oordeel te vormen over een passend advies leidend wordt voor selectie. Passend advies moet vooropstaan, waarmee elke leerling recht wordt gedaan!


Hoe denk jij hierover? Wat zou volgens jou bijdragen? Laat het hieronder weten!

www.cito.nl maakt gebruik van cookies, onder andere om de website te analyseren en het gebruiksgemak te vergroten. Via de knop ‘instellen’ geef je aan welke cookies je wilt accepteren. Meer informatie over Cookies en privacy