Sluiten

Leerlingen in het VSO en PrO met taal- en rekentoetsen lastigvallen?

Blog
Judith Hollenberg
Judith HollenbergToetsdeskundige primair en speciaal onderwijs bij Cito
Een 17-jarige jongen op het praktijkonderwijs (PrO) die al sinds zijn derde fietsenmaker wil worden. Een 16-jarig meisje op het voortgezet speciaal onderwijs (VSO) die met veel plezier de lekkerste broodjes en taarten maakt tijdens haar stage. Moet je deze leerlingen lastigvallen met toetsen taal en rekenen? Die vraag krijg ik regelmatig wanneer ik met scholen spreek over toetsen in het VSO en PrO.

Veel leerlingen in het PrO en het VSO zijn echte ‘doeners’. Wanneer ik hun toekomstige werkgevers vraag over welke vaardigheden zij moeten beschikken, krijg ik antwoorden als:

  • op tijd komen;
  • zich aan afspraken houden;
  • een vraag durven stellen wanneer ze iets niet begrijpen.

Daarom spelen sociaal emotioneel functioneren en leren leren, dan ook terecht een hoofdrol op scholen voor PrO en in het VSO.

Handig

Toch zijn taal- en rekenvaardigheden ook voor deze leerlingen belangrijk. Een fietsenmaker vindt het fijn als een werknemer een werkbon kan lezen. Wanneer die werknemer ook goed met geld om kan gaan, kan hij ook bijspringen bij het afrekenen. Bij het werken in de catering is het handig als iemand zelf genoemde hoeveelheden kan afwegen. Als diegene ook nog eens hoeveelheden kan verdubbelen als er grotere hoeveelheden gemaakt moeten worden, is dat helemaal mooi meegenomen.

Geen vaste norm

Elke werkplek vraagt dus andere taal- en rekenvaardigheden. Elke leerling heeft zijn eigen mogelijkheden. Deze twee punten samen maken dat een vaste norm die leerlingen aan het einde van het PrO of VSO moeten halen, qua taal en rekenen weinig zinvol is. Het in beeld brengen van wat een leerling kan en wat een leerling heeft geleerd, is wel zinvol. Weten wat een leerling kan, zorgt er ten eerste voor dat een school gericht kan werken aan doelen op het gebied van taal en rekenen. In het voorbeeld het 16-jarig meisje dat in de catering wil werken, kan op school extra aandacht uitgaan naar wegen, wanneer blijkt dat meten en wegen soms nog lastig is.

Ten tweede zorgt weten wat een leerling kan ervoor, dat een toekomstig werkgever weet wat hij van een leerling kan verwachten. Zo kan hij die leerling taken op zijn niveau geven, zonder te overvragen. En komt een leerling ook na school optimaal tot zijn recht.

Groei in beeld

Weten wat een leerling heeft geleerd, helpt docent én leerling. Een leerling die graag werkt aan doelen rondom rekenen met geld, om zo optimaal voorbereid te zijn op zijn werkplek, zal waarschijnlijk groei laten zien bij rekenen-wiskunde. Voor zowel de leerling als de docent een mooie bevestiging dat de inspanningen lonen. En het vertrouwen dat de leerling straks goed voorbereid richting werkplek gaat.

Niet voor elke leerling is groei te verwachten. Dat hoeft ook niet. Wanneer een school bijvoorbeeld besluit flink te investeren in vaardigheden rondom leren leren en minder of geen aandacht aan taalverzorging te besteden, is het niet gek om bij taalverzorging geen groei te zien. Er is niets aan de hand zolang er een verklaring is voor weinig of geen groei, en zolang dit past bij het leerplan van de leerling

Stukje van de puzzel

Zijn toetsen taal en rekenen dus de belangrijkste toetsen voor leerlingen in het PrO en VSO?Zeker niet! Toetsen helpen echter wel om dat ene stukje van de leerling in beeld te brengen. Door de resultaten te bekijken samen met alle andere stukjes, zoals het sociaal-emotioneel functioneren, leren leren en interesses van de leerling, ontstaat een compleet beeld. Zo wordt de leerling optimaal voorbereid op zijn of haar toekomst. En daar wil ik als toetsdeskundige graag een bijdrage aan leveren!

Hoe kijk jij als ouder, leerkracht, praktijkbegeleider of werkgever aan tegen het toetsen van taal- en rekenvaardigheden in het VSO en PrO? Ik ben benieuwd en lees graag jullie vragen, ervaringen en andere reacties!

www.cito.nl maakt gebruik van cookies, onder andere om de website te analyseren en het gebruiksgemak te vergroten. Via de knop ‘instellen’ geef je aan welke cookies je wilt accepteren. Meer informatie over Cookies en privacy