Aangepaste normering, gelijkwaardig diploma

Blog
Paul van der Molen
Paul van der Molen, manager Onderzoek en normering bij Stichting Cito
Ook voor de examenmakers bij Cito verloopt de aanloop naar de centrale examens anders in deze bijzondere coronavirusperiode. Collega’s vertellen erover in een mini-serie met korte verhalen.

Aangepaste normering, gelijkwaardig diploma

In Nederland stellen we eisen aan een diploma. Dat is helder voor de leerling, geeft duidelijkheid aan het vervolgonderwijs en de maatschappij weet wat ze aan de leerling hebben. Door de coronavirusperiode verloopt de voorbereiding van de leerlingen op het centraal examen echter dit schooljaar anders. Het is daarom niet onwaarschijnlijk dat zij minder vaardig zullen zijn dan de eindexamenleerlingen van bijvoorbeeld 2019. De prestaties van deze leerlingen kunnen we dus niet waarderen zoals we zouden doen onder normale omstandigheden. Normaal gesproken is een van de uitgangspunten van de normering dat de leerlingen even vaardig zijn als in het recente verleden. Die aanname gaat nu niet op. Dit betekent dat we de normering moeten aanpassen. Maar wel op zo’n manier dat de eisen die gesteld worden aan de examenkandidaten zoveel mogelijk gelijk blijven aan de eisen van voorgaande jaren. En dat de leerlingen terecht die onvoldoende of voldoende halen. Waardoor de waarde van het diploma geborgd blijft.

Technische uitdagingen & ondersteuning docenten

Samen met regievoerder College voor Toetsen en Examens (CvTE) die elk jaar de N-term vaststelt, kijken we hoe (het omzetten van scores naar) cijfers dit schooljaar tot stand moeten komen. De normeringsdeskundigen bij Cito staan hierbij voor de nodige technische uitdagingen. Want wat als bijvoorbeeld voornamelijk de goede leerlingen in het eerste tijdvak in mei examen doen? (Iets wat best aannemelijk is.) En op basis van deze scores de normering wordt bepaald, door het gemiddeld cijfer gelijk te maken aan het gemiddeld cijfer uit het recente verleden voor dat vak? Dan krijgen deze goede leerlingen hetzelfde gemiddelde cijfer als in eerdere jaren. De normering is dan veel te streng.

We moeten er dus voor zorgen dat voor de normering alleen representatieve klassen meedoen. Dat zijn klassen waarvan de leerlingen die in mei examen hebben gedaan, representatief zijn voor de hele klas. Om dat te kunnen beoordelen wordt aan de correctoren, direct na afloop van het examen in het eerste tijdvak, gevraagd om twee reacties door te geven aan Cito. Namelijk om een inschatting te maken van de totaalscore die past bij het cijfer 5,5. En om het vaardigheidsniveau van dit deel van de klas te duiden tegenover het deel dat examen doet in het tweede tijdvak. Echter, ‘representatieve klassen’ kunnen nog altijd klassen zijn van goede scholen, of juist van minder goede scholen … Om dit gegeven een goede plek te geven in de berekening van de N-term, was behoorlijk wat (denk)werk aan de winkel voor Cito!

En als alles anders gaat, moet ook de systematiek weer helemaal vanaf de grond worden opgebouwd. De extra afnameperiode zorgt voor een extra strakke planning. En die afnameperiodes volgen elkaar dadelijk in rap tempo op. We moeten er dus voor zorgen dat we op tijd in kaart hebben hoe en wat we moeten berekenen. Ook moet alle rekensoftware tijdig zijn geprogrammeerd, zodat dadelijk met één druk op de knop de uitkomsten de computer uitrollen.

Getallen en gevoel

Dat er ook dit jaar weer enkele examens zullen zijn waarmee iets bijzonders aan de hand is, is aannemelijk. Dat is eigenlijk elk jaar zo. Want ondanks allerlei checks en balances is en blijft het maken van examens mensenwerk. Die bijzonderheden laten zich vaak niet vangen in getallen. Daar moet je met gevoel naar kijken. Voor mij is het die combinatie van technische hoogstandjes met dat gevoelsaspect, wat normeren zo interessant maakt. Met de docenten als belangrijke schakel met de praktijk, ook als er op gevoel genormeerd moet worden. Wij zijn er klaar voor! Veel succes!

                                                                                                                                                                                                                      //
Over normeren
Met een N-term kun je de scores van leerlingen omzetten in cijfers. Cito voert onderzoeken uit ten behoeve van de normering. Meer weten over normering? Bekijk onze website of de uitgebreide uitleg op
examenblad.nl. Over de aangepaste normering dit jaar heeft het CvTE dit filmpje gemaakt.