SluitenSluiten
leerlingen aan het werk

Actuele thema's

Impact van corona

Impact van corona in het onderwijs

De coronacrisis had nogal wat gevolgen voor het onderwijs. Scholen gingen op slot, leerlingen kreeg les op afstand en werkten thuis. De een onder betere omstandigheden en met meer hulp dan de ander. Welke gevolgen had (en heeft) de crisis op de ontwikkeling van leerlingen? Op het werk van docenten? Bij Stichting Cito stonden (en staan) we het onderwijs in deze periode vanuit onze expertise en onze specifieke invalshoek zo goed mogelijk bij. Met onderzoek, met nieuwe instrumenten en met het delen van tips. 

Regelmatig onderzoek naar de effecten van schoolsluitingen en afstandsonderwijs in coronatijd

We hebben de afgelopen periode regelmatig onderzoek gedaan naar de impact van schoolsluitingen, afstandsonderwijs en andere coronamaatregelen op leerlingen en hun ontwikkeling. We doen dat voor het voortgezet onderwijs en het basisonderwijs.

De onderzoeksresultaten delen we met het onderwijs en hier op onze website.

Onderzoek brugklassers voor Staat van het Onderwijs

April 2022: leervertraging brugklassers loopt nog iets op
In opdracht van de Onderwijsinspectie - en als bron voor de Staat van het Onderwijs 2022 - deden we opnieuw onderzoek naar de gevolgen van de coronacrisis op brugklasleerlingen. Daarbij analyseerden we hun vaardigheidsniveaus voor Nederlands en Engels leesvaardigheid, en voor rekenen/wiskunde. Ook onderzochten we de beheersing van de referentie- en ERK-niveaus. Naar de conclusies van ons onderzoek en meer informatie.
"Kunnen we verwachten dat deze leerlingen scoren op een pre-coronaniveau?"

Onderzoek corona en vo-leerlingen onderbouw

Oktober 2021: leerresultaten vooral achteruit op Nederlands leesvaardigheid en Rekenen
Voor de tweede keer onderzochten we in opdracht van het ministerie van OCW de gevolgen van de schoolsluitingen en andere corona-effecten voor vo-leerlingen in de onderbouw. We keken daarbij naar leerlingprestaties op zes verschillende vakken, naar verschillen tussen jongens en meisjes, en verschillen tussen scholen. Vooral voor Nederlands leesvaardigheid en Rekenen vonden we leervertragingen. Voor Engels woordenschat vonden we een leergroei. Verder bleken in vmbo en havo vaker corona-gerelateerde leerachterstanden voor te komen, terwijl bij havo en vwo de verschillen tussen scholen vaker en sterker toenamen. Meer lezen? Zie het volledige onderzoeksrapport.  
"Globaal gezien vonden we in het vmbo en havo vaker (dat wil zeggen, bij meer domeinen of leerjaren) indicaties van corona-gerelateerde leerachterstanden dan in het vwo."

Onderzoek leergroei PO na tweede lockdown

Juni 2021: leervertragingen deels ingelopen, maar juich niet te vroeg
Na ons eerste onderzoek in november 2020 deden we in mei 2021 opnieuw onderzoek naar de effecten van afstandsonderwijs in het basisonderwijs. Het nieuwe onderzoek maakte duidelijk dat leervertragingen deels zijn ingelopen,  maar dat we niet te vroeg moeten juichen. Waar leerlingen in groep 4 t/m 7 voor rekenen over het algemeen weer terug op niveau zijn, bestaat de vertraging voor begrijpend lezen deels nog steeds. En de verschillen tussen leerlingen zijn er groter geworden. Naar de resultaten van het onderzoek.
"Leerlingen in groep 4 t/m 7 zijn voor rekenen over het algemeen weer terug op het niveau van vóór de lockdown(s). De vraag is ten koste van welk onderwijsaanbod dit herstel plaatsvond."

Onderzoek kernvaardigheden vo

In opdracht van het ministerie van OCW brachten we eind april 2021 de effecten van de schoolsluitingen in beeld voor vwo-, havo- en vmbo-leerlingen in het 1e, 2e en 3e jaar. We keken daarbij naar leergroei op individueel niveau en onderzochten de beheersing van vijf kernvaardigheden: Nederlands en Engels leesvaardigheid en woordenschat, en Rekenen-Wiskunde. Onze onderzoeksdata waren afkomstig uit het Cito leerlingvolgysteem voor het voortgezet onderwijs. 

Onderzoek brugklassers in coronatijd

April 2021: lagere instroom, lagere startniveaus
In opdracht van de Onderwijsinspectie - en als bron voor de Staat van het Onderwijs 2021 - deden we onderzoek naar de gevolgen van de coronacrisis op brugklasleerlingen in het schooljaar 2020/2021. Daarbij analyseerden we de startniveaus van leerlingen voor Nederlands en Engels leesvaardigheid en woordenschat, en Rekenen-Wiskunde. Ook namen we het instroomniveau van leerlingen - na het wegvallen van de eindtoets in 2020 - onder de loep. Naar de conclusies van ons onderzoek en meer informatie.
"Brugklassers hadden het zwaar in coronatijd. Groep 8-leerlingen die in 2020 de overstap maakten naar het vo, stroomden in op een lager niveau en scoorden lager op toetsen voor Nederlands en rekenen-wiskunde."

Onderzoek: effecten afstandsonderwijs PO 

November 2020: leerlingen gegroeid, maar minder dan verwacht
In de coronacrisis gingen alle basisscholen tussen maart en mei 2020 op slot. Voor leerkrachten en ouders brak een tijd aan van onderwijs op afstand. Welke gevolgen heeft deze maatregel gehad op de leerlingen? Cito deed onderzoek naar de groei en het niveau van leerlingen in groep 4 t/m 7, voor begrijpend lezen, rekenen en spelling. Benieuwd naar de uitkomsten? Naar de pagina over het onderzoek.
"Dat zo’n periode van thuisonderwijs gevolgen heeft, is logisch. Het zou toch raar zijn als leerlingen gewoon in hetzelfde tempo waren doorgegroeid?"
Kimberley Lek
Kimberley Lek
Onderzoeker

Onderzoek: Toetsen op Maat

September 2020: kennisachterstanden in beeld
Aardrijkskunde, geschiedenis, biologie, economie, wiskunde, natuurkunde en scheikunde. Het zijn de vakken waarvoor Stichting Cito in de zomer van het coronajaar 2020 in razend tempo duizend korte leerdoeltoetsen ontwikkelde. “Een scholengemeenschap zette ons op het spoor om een extra steentje bij te dragen”, aldus onderzoeker Renske Kuijpers. Lees hoe Cito via het onderzoeksproject Toetsen op Maat data verzamelt én kennisachterstanden opspoort
“Voor mij is dat het mooiste van dit project. Dat we iets waardevols bieden aan scholen en tegelijkertijd data kunnen verzamelen voor onderzoek."
Renske Kuijpers
Onderzoeker (in: OK&I Werkprogramma 2021)

Tips voor schoolexamens op afstand

April 2020: scholen op slot, toetsen op afstand
In het coronacrisisjaar 2020 werd het eindexamenjaar afgesloten met schoolexamens. De centrale examens gingen niet door, en de schoolexamens moesten op afstand. Vanuit Cito voorzagen we docenten zoveel mogelijk van tips en advies. Die handige infographics over toetsen op afstand zijn nog steeds actueel
“De antwoorden die we individuele docenten gaven, zetten we om naar bruikbare informatie voor het hele onderwijsveld."
Ilse Papenburg
Ilse Papenburg
Coördinator Kennisdeling (in: OK&I werkprogramma 2021)