Sluiten
studenten aan het werk

Actuele thema's

Kansengelijkheid

Kansengelijkheid: hét thema van de coronacrisis

In 2020 werd kansengelijkheid hét grote onderwijsvraagstuk in de coronacrisis. Want: zorgden de crisis en onderwijs op afstand nu wel of niet voor leerachterstanden bij - bepaalde groepen - leerlingen? Natuurlijk pakten we bij Cito het thema op vanuit onze specifieke rol. We analyseerden toetsresultaten, keken naar nieuwe manieren van data-interpretatie en leverden instrumenten om - eventuele - achterstanden in kaart te brengen. Tegelijkertijd deden we onderzoek naar definiëring en afbakening. Want wat betekenen gelijke kansen in het onderwijs eigenlijk? 
Wat een kans!
Cito-podcast over gelijke kansen
Gelijke kansen. Het is een belangrijk thema voor het onderwijs én voor Cito. Maar welke factoren spelen bij kansengelijkheid een rol? Welke zijn te beïnvloeden? En hoe dan? Welke rol speelt toetsing? En wat kunnen we morgen, in de klas, al anders gaan doen? In een speciale podcastserie nemen we verschillende perspectieven van kansengelijkheid onder de loep. Elke aflevering gaan twee gasten (één vanuit de onderwijspraktijk en één vanuit de theorie) onder begeleiding van een host met elkaar in gesprek. Je kunt de gesprekken beluisteren als reeks of een thema kiezen dat je aanspreekt. Wil je geen aflevering missen? Abonneer je dan op je favoriete podcastapp, zoals Spotify, Podcast Addict of Apple Podcast

Deze boeiende gesprekken kun je luisteren:

#1 Anko van Hoepen (PO-Raad) en Nienke Luijckx (LAKS)
Luister naar hun gesprek over de overgang van het primair onderwijs naar het voortgezet onderwijs. "We hebben het steeds maar over een overgang, maar eigenlijk wil ik een doorgaande lijn. Van groep 8 ga je gewoon naar groep 9", aldus Anko van Hoepen.

#2 Eddie Denessen (Universiteit Leiden, Radboud Universiteit) en Bas Huijbers (Vox College, De Nieuwe Havo)
Luister naar hun besprek over differentiatie in de onderbouw van het voortgezet onderwijs. "Eigenlijk kan ik boos worden dat we zoveel gesegregeerde scholen hebben die allemaal zo homogeen zijn als ik weet niet wat. Maar aan de andere kant, dat is ook het systeem”, aldus onderwijspionier Bas Huijbers.

#3 Inge de Wolf (Universiteit van Maastricht) en Jan Bakker (bs Sint-Jan, Amsterdam)
Luister naar hun gesprek over de segregatie in het Nederlandse basisonderwijs. "De ouders op een schoolplein lijken steeds meer op elkaar”, aldus Inge de Wolf. “Ze verdienen steeds vaker ongeveer hetzelfde en hebben ongeveer hetzelfde opleidingsniveau.”

#4 Imke Oosting (onderzoeker Trendbureau Drenthe) en Evelien van der Bok (leerkracht groep 7/8 Helcherseeschool, Zeeland)
Luister naar hun gesprek over kansengelijkheid in landelijke gebieden. "In Drenthe zijn er veel gebieden waar je voor de havo- of vwo-bovenbouw 12 of zelfs 20 kilometer op de fiets moet. Dat bepaalt voor ouders soms mede de keuze om voor een vmbo-tl school dichterbij te kiezen", aldus Imke Oosting. 

#5  Bowen Paulle (onderwijssocioloog Universiteit van Amsterdam) en Carola Peters (directeur basisschool Het Mozaïek in Arnhem
Luister naar hun gesprek over kansrijke interventies. “Je moeten samen een professionele standaard neerzetten die het minimum is wat scholen moeten bieden. Die standaard moet gewoon evidence based en informed zijn. Daar is al heel veel over bekend. Het is geen nieuw wiel dat je hoeft uit te vinden”, aldus Carola Peters.

#6  Marijke van Vijfeijken (onderzoeker Hogeschool van Arnhem en Nijmegen) en Anneke Blok (voorzitter Raad van Bestuur Cito)
Luister naar hun gesprek over de rol van toetsing. “Hoge verwachtingen zitten ook in gedrag. Op het moment dat je de hele groep op hoog niveau aanspreekt en niet in niveaus opdeelt dan ben je een ‘hoge verwachtingsleraar’. Je sluit geen leerlingen uit waarvan je denkt dat ze het niet kunnen. Iedereen krijgt de kans om het te volgen”, aldus Marijke van Vijfeijken.

Jongerenraad Gelijke Kansen Alliantie

Wat betekent kansengelijkheid voor jongeren? We spraken erover met leden van de Jongerenraad van de Gelijke Kansen Alliantie (initiatief van het ministerie van OCW). In iedere editie van Wat een kans! komt een van de leden aan het woord.
  • #1: Cagri - Werk van de Jongerenraad
  • #2: Pleun - Studiekeuze einde VO
  • #3: Fernon - Coachingsprogramma ouders
  • #4: Alihan - Mijn droom CV
  • #5: Soukaina - Studiekeuze VO
  • #6: Ivy - Coachingsprogramma ouders
Onderzoek: kwaliteit van docentadviezen
In 2019 verscheen het proefschrift van Kimberley Lek waarin de kwaliteit van het toetsadvies (voortvloeiend uit de centrale eindtoets) werd vergeleken met die van het docentadvies. Het onderzoek koppelde het opleidingsniveau uit beide adviezen aan het schooltype waar een leerling uiteindelijk terechtkwam en succesvol bleef. De resultaten waren genuanceerd, en gaven credits aan beide typen advies. Zo bleek de eindtoets een betere voorspeller voor succes op havo/vwo, terwijl de docent een beter advies gaf voor vmbo-leerlingen. Naar de pagina over het onderzoek.
"Een docent blijkt in het advies bewust of onbewust de sociaal-economische status van een leerling mee te wegen."
Kimberley Lek
Wetenschappelijk onderzoeker

Begripsbepaling. Wat is kansengelijkheid?

Kansengelijkheid equity

Download onze flyer over het begrip 'kansengelijkheid' ->
“Kansengelijkheid is juist ook de kans om te kunnen worden wat je wilt. De kans om je potentieel te benutten, zelfs als de wereld buiten school je tegen lijkt te werken.”
Saskia Wools
directeur OK&I (in: OK&I werkprogramma 2021)

Onze missie, onze waarde

“Juist in periodes van thuis-onderwijs bleek hoezeer de thuissituaties van leerlingen een stempel drukken op hun leerontwikkeling. Het stelde ook Cito voor nieuwe vragen, want werken aan kansengelijkheid zit – zoals we altijd zeggen – in ons DNA.”
Anneke Blok
Voorzitter Raad van Bestuur Cito (in: OK&I werkprogramma 2021)